Wedstrijdritme deel 1: Arriva Santa Fe!

De camera zoomt in, een paar schaars geklede vrouwen met overdreven gouden waaiers gaan aan de kant en er komt een dik mannetje van middelbare leeftijd in beeld. Gekleed in een rood jasje, zwarte blouse en rood strikje. Achter hem een band met accordeonisten, gitaristen en percussie in hetzelfde uniform. Als je het zo ziet, had het de Zuid-Amerikaanse Rob Kemps kunnen zijn. Dat had gekund. Maar gelukkig is dit Rubén “Cacho” Deicas, de zanger van Los Palmeras. 

In Nederland proberen we het al decennialang. Een liedje dat voetbalsupporters gek maakt. Dat een heel stadion laat janken, lachen, springen, juichen en schreeuwen tegelijk. Maar alle You’ll never walk alones, clubliederen, lokale volkslieden, volkszangers, Paul Elstakken en André Rieus komen niet in de buurt van wat zich hier afspeelde.

Cumbia en de Copa Sudamericana

Het is de finale van de Copa Sudamericana, de Zuid-Amerikaanse Europa League (Europeanen zoals ik zijn juridisch verplicht om dit te benoemen). Het is 9 november 2019, de wedstrijd wordt gespeeld in Asunción, Paraguay. In Estadio General Pablo Rojas om precies te zijn. 

De akkoorden beginnen: Cumbia zoals het bedoeld is. Voor ik dit filmpje zag wist ik niet wat Cumbia was, laat staan dat ik wist hoe het bedoeld was. Maar ik wist direct, dit is hoe het bedoeld is. Club Atlético Colón uit Santa Fe, Argentinië speelt de finale tegen Independiente del Valle uit Ecuador. Colón is een club als SC Heerenveen, maar dan zonder pompeblêden. En die stonden in de finale van de Copa Sudamericana (die ik vanaf nu hopelijk niet meer hoef te vergelijken met de Europa League).

Goed, we hebben Foppe de Haan wel eens zien huilen, maar de gemiddelde Heerenveen-supporter staat niet huilend het Friese volkslied mee te blèren. Zuid-Amerikaans temperament is alleen ooit te bespeuren geweest bij mascotte Heero, maar daarover later meer. Eigenlijk is de vergelijking met Heerenveen oneerlijk, clubs van verschillende continenten met elkaar vergelijken is sowieso oneerlijk. Simpeler gezegd: het is een wonder voor een club als Colón om de finale van de Copa Sudamericana te halen. En een haakje met Heerenveen geeft mij gewoon de kans om over Heero te schrijven. 

De hoofdrolspelers van het randgebeuren

Laten we het filmpje ontleden. Te beginnen bij de zanger, Rubén Deicas. Zoals gezegd komen er eerst schaarsgeklede vrouwen in beeld - laat dat maar aan de Zuid-Amerikanen over. Maar als zij uit beeld zijn, komt er een dik, olijk mannetje uit het niets naar voren. Zwartgrijze krulletjes, een rood jasje, zwarte blouse en rode strik, een ondeugende glimlach en drie blijkbaar magische woorden: Arriva Santa Fe! 

In het iets meer dan 2 minuten durende filmpje komt onmetelijk veel voorbij. Van de band zelf, maar vooral ook van de tribunes. Een paar fans springen daarbij in het oog, vooral een wat onooglijk mannetje met een zwarte pet, dat meer wegheeft van een mopshond dan van een voetbalsupporter. Tranen rollen over zijn gezicht, hij jankt als een baby, maar tegelijkertijd weet hij alles woord voor woord mee te zingen. Met de bijbehorende armzwaai natuurlijk.

Alentar

Een bijzonder fenomeen trouwens, dat armzwaaien. Alsof er iets aan je hand geplakt zit en je dat eraf wil schudden. Maar dan continu, 90 minuten lang. En met de bijbehorende passie en het daar weer bijbehorende geschreeuw. Alentar is de officiële benaming hiervoor, letterlijk vertaald: aanmoedigen. Klappen vinden ze in Argentinië wat slap en kinderachtig, dat heeft iets braafs, iets dat je in een theater doet. Maar als je je passie wil tonen en mensen wil aanmoedigen, dan moet je lichaam dat ook uitstralen. Het geeft ook een wilder ritme dan klappen; je bent samen, vaak op de beat van de trommels, aan het armzwaaien. Aan het aanmoedigen. Alentar. 

De andere fans zijn ook niet vies van een beetje gepassioneerd alentareren. Niet alleen bij de menselijke mopshond rollen de tranen over zijn wangen, emoties rollen over de tribune. Zo zie je een man die makkelijk gecast had kunnen worden voor Narcos, met tranen in zijn ogen meezingen. Vrouwen en kinderen doen al net zo hard mee met het armzwaaien als de mannen in het stadion, al zie je die juist vaak lachend in beeld, in plaats van huilend. Hoe dan ook. Niemand blijft stilzitten. Direct al na de eerste tonen begint iedereen te springen en schreeuwen en zwaaien met een soort opblaaswokkels en daar houden ze niet mee op totdat de laatste tonen Cumbia te horen zijn.

Het laat niemand in het stadion onberoerd dat dat kleine dikkertje met zijn band een paar liedjes komt zingen. Ze weten allemaal dat dit niet vaak gaat voorkomen, velen gaan al hun hele leven naar wedstrijden van Colón, maar een finale van de Copa Sudamericana is een heel grote uitzondering. Waarschijnlijk is dit de eerste en laatste keer dat ze in zo’n grote finale staan. Dat dan hun eigen band nog even komt optreden is de kers op de taart. Of ze nou winnen of verliezen (ze verliezen helaas).

Maar terug naar Rubén Deicas, bij hem zijn geen tranen te zien. Alleen een grote glimlach. Bij de rest van de band ook trouwens. Ook voor Los Palmeras is dit een bijzonder optreden. Al weten ze dan nog niet hoe beroemd dit optreden zal worden. Aan de hoeveelheid zwartgeverfde grijze koppies te zien, weten ze niet eens wat Instagram of TikTok is. Ze kunnen dus onmogelijk bevroeden dat ze zeven jaar later nog regelmatig in tijdlijnen van voetbalfans over de hele wereld opduiken. Op van die TukToks, Feesboeken en Intergrems van de smartfoons van de jeugd van tegenwoordig. Dat gaat ze allemaal de pet ver te boven.

Maar ze komen voorbij op die tijdlijnen, met slechts 2 minuten optreden, waarin ze verkorte versies van hun grootste hits Bombón Asesino en Soy Sabalero spelen.

Soy Sabalero

Bombón Asesino gaat plat gezegd over een lekker wijf, een dodelijk snoepje. Maar dan dus heel vrolijk gezongen door oude mannetjes. Soy Sabalero is een echt Colón-nummer. Het origineel heet El Parrandero, maar is door Los Palmeras aangepast naar Soy Sabalero. Zo worden de fans van Colón namelijk genoemd: Sabaleros. Vernoemd naar de locals die vissen naar de Sábalo-vis. Je zou verwachten dat dat het nummer is waar de meeste emotie bij vrijkomt, maar eigenlijk is iedereen vanaf seconde 1 al hooked. Ook al bij Bombón Asesino. Dat dus over een lekker wijf gaat. Wat muziek en voetbal al niet los kunnen maken bij de mensen.

Hoe vrolijk het geheel ook mocht lijken op de beelden, Los Palmeras zijn inmiddels niet meer bij elkaar. Rubén Deicas kreeg in 2025 voor de tweede keer in zijn leven een beroerte en verliet daarna de band. Toen hij weer aan de beterende hand was wilde hij terugkeren bij de band, maar die stelde bepaalde voorwaarden waar Rubén zich niet in kon vinden. Het einde van Los Palmeras in de originele samenstelling. Het einde van dat vrolijke groepje Argentijnse Cumbiamannetjes. 

Geen eind goed, al goed dus. Bij elkaar toveren ze geen lach meer op hun gezicht, maar bij de gemiddelde voetbalfan zullen ze dat nog lang blijven doen. Arriva Santa Fé!

Voor wie het nog nooit gezien heeft hieronder nog even de mooiste versie van het hierboven beschreven tafereel, met beelden vanaf de tribunes. Ook voor mensen die het net zo vaak hebben gezien als ik trouwens. Die ene keer extra kijken kan er ook wel bij. Lees onder de video verder voor het verhaal over Heero.

https://youtu.be/ndmRZCRU9hc?si=8FVLThtKnnWxfcai

Heero, de meest Zuid-Amerikaanse Vikingmascotte ooit

In principe heeft Heero helemaal niks te maken met Colón, Los Palmeras of de Copa Sudamericana, maar als de kans zich voordoet om hem, op wat voor manier dan ook, in een verhaal te verwerken dan doe ik dat. 

Voor wie het zich even niet meer kan herinneren - of erger nog, niet weet wie Heero is - nog even kort zijn origin story. 

A natural born Heero

Heero is een vrolijke blonde Viking in een Heerenveen-tenue. Een mascotte zoals er zoveel zijn, vrolijk aan de buitenkant, maar je kunt de treurnis van wat daaronder zit er makkelijk doorheen zien. Die treurigheid daaronder (al zal hij het zelf niet zo zien) is sinds 2000 Hendrik P.. De eerste en voorlopig enige Heero. Een mascotte met een mening, eentje in de Britse stijl, al ging Heroo nooit op de vuist met andere mascottes. Het valt overigens niet uit te sluiten dat dit voornamelijk lag aan de andere mascottes, die zich niet lieten uitdagen. Het is al warm genoeg in zo’n achterlijk pak, waarom zou je je dan nog extra in het zweet werken voor een vechtpartij?

De eerste 20 jaar van zijn carrière gingen geruisloos voorbij. Hij was er altijd, zag spelers als Ronaldinho voorbijkomen en wurmde zich elke twee weken weer in dat pak. Tot de coronapandemie uitbrak. Toen werd alles anders voor Heero. 

Heero weigerde zich namelijk te vaccineren, waar in principe iets voor te zeggen was geweest als hij daadwerkelijk 24/7 Heero zou zijn en dag en nacht in zijn mascottepak zou rondlopen. Daar komt geen virus doorheen. Maar Heero is slechts parttime mascotte, de rest van de tijd is hij gewoon Hendrik P., en Hendrik P. heeft zich aan bepaalde regels te houden. Net als de rest van Friesland.

Daarbij werd volgens Heero alleen wel met twee maten gemeten. Hem werd namelijk de toegang tot het stadion ontzegd, maar vrienden van de directie mochten zonder vaccinatie gewoon naar binnen. Zowel ‘vriend van directeur’ als ‘mascotte van een profclub’ stond niet op de lijst met cruciale beroepen, dus het zou logisch zijn geweest als beide beroepsgroepen aan dezelfde strenge eisen werden onderworpen. Niet dus. 

Zoiets zou je als Heero zijnde natuurlijk rustig bij het bestuur kenbaar kunnen maken, maar zoals gezegd is Heero de meest Zuid-Amerikaanse Viking-mascotte van het Noordelijk Halfrond. Dus werd hij boos. En niet zo’n beetje ook. Hij zou, volgens de directie van Heerenveen, zelfs mensen bedreigd hebben. 

Laat dat even op je inwerken, de ongevaccineerde Viking-mascotte van Heerenveen zou mensen binnen de club bedreigd hebben. Onduidelijk is of dit ook in functie (dus in zijn Vikingpak) was, daar hebben de onderzoeksjournalisten destijds steken laten vallen. Heero, in vol ornaat, heftig scheldend in het Fries, om vervolgens met zijn stoffen vinger het gebaar van een doorgesneden keel te maken. Ik zou goud geld betalen om daar beelden van te zien. 

Dit alles leverde volgens Heerenveen een onwerkbare situatie op en dus besloten ze Heero te ontslaan. Maar Heero liet het er niet bij zitten en spande een rechtszaak aan tegen zijn SC Heerenveen, zijn favoriete club. En alle dure advocaten van Heerenveen ten spijt: Heero won. Nu verliest Heerenveen wel vaker, maar dit moet een pijnlijke nederlaag geweest zijn. En een Pyrrusoverwinning voor Heero. Hij had weliswaar gewonnen, maar had ook ruzie gekregen met de club die hij al van kinds af aan support. 

Nu, vier jaar later, lijkt hij er echter nog steeds rond te lopen. Als Heero. En die glimlach op het gezicht van Heero is nog exact hetzelfde als de jaren ervoor. Of de glimlach eronder inmiddels ook weer terug is, dat zullen we waarschijnlijk nooit te weten komen. 

Arriva Heero! Una Mascota Asesino.